2001–2002 Yılında Doğan Prematüre Bebeklerin Adölesan Dönemde Büyümelerinin Değerlendirilmesi

Kübra Baskın; Sultan Kavuncuoğlu

doi:10.12996/gmj.2026.4487

ÖZ

Amaç

Çalışmamızda yenidoğan yoğun bakım ünitemizde (YYBÜ) izlenen prematürelerin adölesan dönemde büyüme özelliklerini değerlendirmeyi amaçladık.

Yöntemler

2001–2002 yıllarında doğan ve hastanemiz YYBÜ takip edilen prematüreler 2016 yılında değerlendirildi. Veritabanından hastalara ait prenatal, natal, postnatal, 6–7 yaş ve adolesan dönem takip verileri elde edildi. Değerlendirmede büyüme ölçütleri (boy, kilo, vücut kitle indeksi), Türk çocuklarının büyüme eğrileri ve hedef boy formülü kullanıldı. Büyümeye etki eden faktörler (maternal sorunlar, neonatal dönem morbiditeleri vb.) sorgulandı.

Bulgular

Çalışmaya 37 preterm (19 kız, 18 erkek) dahil edildi. Ortalama gebelik yaşı 31,5 (28–34) hafta, doğum ağırlığı 1298 (820–1870) gramdı. Altı yenidoğan (%17,6) ve 3 adolesan (%8,1) boyca 3 persentil altındaydı. Tüm olgular 6–7 yaşta boyca normal persentillerdeydi. Yirmi altı adolesan (%70,3) hedef boya ulaşmıştı. Yenidoğan döneminde 11 prematüre (%29,7), okul döneminde bir çocuk (%2,7) ve bir adolesan (%3) ağırlıkça 3 persentil altındaydı. Yenidoğan döneminde, bir olgunun boyda ve 2 olgunun ağırlıkta 90 persentil üzerinde olduğu görüldü. Okul döneminde 6 olgu boyda, 2 olgu ağırlıkta 90 persentil üzerinde iken; adolesan dönemde 1 olgu boyda, 6 olgu ağırlıkta 90 persentil üzerindeydi. Obezite sıklığı adolesan dönemde %2,7’den %13,5’e yükselmişti. Doğum ağırlığı 3 persentil altındaki olguların %90‘ı adolesan dönemde normal ağırlık persentillerine ulaşmıştı. Okul çağı ve adolesan dönemde hedef boya ulaşmada prenatal, natal ve postnatal risk faktörleri ile anne sütü alma süresinin etkili olmadığı saptandı.

Sonuç

Çalışmamızda, okul döneminde tüm olguların boyca normal persentillerde olmasına rağmen ergenlikte olguların %8,1’nin 3 persentil altında olduğunu saptadık. Ayrıca ağırlıkça 3 persentil altında olan olguların sıklığı okul dönemi ve ergenlik döneminde benzerdi. Bu sonuçlar, büyüme yakalamasının okul yıllarında sağlanabilmekle birlikte, ergenlik döneminde sağlanamadığını yansıtmaktadır. Bu durum prematüre doğan bireylerin büyümelerinin dinamik bir süreç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler:

Adolesan, büyüme, preterm doğum, risk faktörleri

Kaynaklar

Euser AM, de Wit CC, Finken MJ, Rijken M, Wit JM. Growth of preterm born children. Horm Res. 2008; 70: 319-28.

CrossRef PubMed Google Scholar

Raaijmakers A, Allegaert K. Catch-up growth in former preterm neonates: no time to waste. Nutrients. 2016; 8: 817.

CrossRef PubMed Google Scholar

Hack M, Fanaroff AA. Outcomes of children of extremely low birthweight and gestational age in the 1990s. Semin Neonatol. 2000; 5: 89-106.

CrossRef PubMed Google Scholar

Hack M, Klein NK, Taylor HG. Long-term developmental outcomes of low-birth-weight infants. Future Child. 1995; 5: 176-96.

PubMed

Enhancing the outcomes of low-birth-weight, premature infants. A multisite, randomized trial. The Infant Health and Development Program. JAMA. 1990; 263: 3035-42.

CrossRef PubMed Google Scholar

Yeşinel S, Aldemir EY, Kavuncuoğlu S, Yeşinel S, Yıldız H. Evaluation of growth in very low birth weight preterm babies. Turk Pediatri Ars. 2014; 49: 289-98.

CrossRef PubMed Google Scholar

Koç Ö, Kavuncuoğlu S, Ramoğlu MG, Aldemir E, Aktalay A, Eras Z. School performance and neurodevelopment of very low birth weight preterm infants: First report from Turkey. J Child Neurol. 2016; 31: 170-6.

Akar S, Kavuncuoğlu S, Akın MA, Aldemir E, Demirhan A. Somatic growth features of moderate-late and ID early preterm infants at early childhood. J Behcet Uz Child Hosp. 2021; 11: 226-32.

Kurtoğlu S, Hatipoğlu N, Mazıcıoğlu MM, Akın MA, Çoban D, Gökoğlu S, et al. Body weight, length and head circumference at birth in a cohort of Turkish newborns. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2012; 4: 132-9.

Rogol AD. The child with tall stature and/or abnormally rapid growth. UpToDate [Internet]. Waltham (MA): UpToDate Inc.; [cited 2026 Mar 13]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/the-child-with-tall-stature-and-or-abnormally-rapid-growth

Marshall WA, Tanner JM. Variations in the pattern of pubertal changes in boys. Arch Dis Child. 1970; 45: 13-23.

Marshall WA, Tanner JM. Variations in pattern of pubertal changes in girls. Arch Dis Child. 1969; 44: 291-303.

CrossRef PubMed Google Scholar

Neyzi O, Bundak R, Gökçay G, Günöz H, Furman A, Darendeliler F, et al. Reference values for weight, height, head circumference, and body mass index in Turkish children. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2015; 7: 280-293.

Cinaz P, Darendeliler F. Normal büyüme. In: Cinaz P, Darendeliler F, editors. Temel Çocuk Endokrinolojisi. 1st ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2013. p. 35. Available from: https://www.nobelkitabevi.com/temel-cocuk-endokrinolojisi.

World Health Organization. BMI-for-age (5-19 years) [Internet]. Geneva: WHO; [cited 2026 Mar 13]. Available from: https://www.who.int/tools/growth-reference-data-for-5to19-years/indicators/bmi-for-age

Neyzi O, Günöz H, Furman A, Bundak R, Gökçay G, Darendeliler F, et al. Türk çocuklarında vücut ağırlığı, boy uzunluğu, baş çevresi ve vücut kitle indeksi referans değerleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2008; 51: 1-14.

Allen MC. Outcome and follow-up of high-risk infants. In: Taeusch HW, Ballard RA, editors. Avery’s diseases of the newborn. 7th ed. Philadelphia: WB Saunders; 1998. p. 413-463. Available from: https://www.sciencedirect.com/book/9780721678244/averys-diseases-of-the-newborn

Niklasson A, Engstrom E, Hard AL, Wikland KA, Hellstrom A. Growth in very preterm children: A longitudinal study. Pediatr Res. 2003; 54: 899-905.

CrossRef PubMed Google Scholar

Yoshida-Montezuma Y, Kirkwood D, Sivapathasundaram B, Keown-Stoneman CDG, de Souza RJ, To T, et al. Late preterm birth and growth trajectories during childhood: A linked retrospective cohort study. BMC Pediatr. 2023; 23: 450.

CrossRef

Vinther JL, Ekstrøm CT, Sørensen TIA, Cederkvist L, Lawlor DA, Andersen AN. Gestational age and trajectories of body mass index and height from birth through adolescence in the Danish National Birth Cohort. Sci Rep. 2023; 13: 3298.

CrossRef PubMed Google Scholar

Jańczewska I, Wierzba J, Jańczewska A, Szczurek-Gierczak M, Domżalska-Popadiuk I. Prematurity and low birth weight and their impact on childhood growth patterns and the risk of long-term cardiovascular sequelae. Children (Basel). 2023; 10: 1599.

CrossRef PubMed Google Scholar

Rocha AS, Ribeiro-Silva RC, Silva JFM, Pinto EJ, Silva NJ, Paixao ES, et al. Postnatal growth in small vulnerable newborns: A longitudinal study of 2 million Brazilians using routine register-based linked data. Am J Clin Nutr. 2024; 119: 444-55.

Mittendorf R, Herschel M, Williams MA, Hibbard JU, Moawad AH, Lee KS. Reducing the frequency of low birth weight in the United States. Obstet Gynecol. 1994; 83: 1056-9.

CrossRef PubMed Google Scholar

Lin X, Zhou L, Si S, Cheng H, Alifu X, Qiu Y, et al. Association of the comorbidity of gestational diabetes mellitus and hypertension disorders of pregnancy with birth outcomes. Front Endocrinol (Lausanne). 2024; 15: 1468820.

Lucas A, Fewtrell MS, Davies PS, Bishop NJ, Clough H, Cole TJ. Breastfeeding and catch-up growth in infants born small for gestational age. Acta Paediatr. 1997; 86: 564-9.

CrossRef PubMed Google Scholar

O’Shea TM, Register HM, Yi JX, Jensen ET, Joseph RM, Kuban KCK, et al. Growth during infancy after extremely preterm birth: Associations with later neurodevelopmental and health outcomes. J Pediatr. 2023; 252: 40-7.e5.

Ou-Yang MC, Sun Y, Liebowitz M, Chen CC, Fang ML, Dai W, et al. Accelerated weight gain, prematurity, and the risk of childhood obesity: A meta-analysis and systematic review. PLoS One. 2020; 15: e0232238.

CrossRef

Simon L, Hadchouel A, Arnaud C, Frondas-Chauty A, Marret S, Flamant C, et al. Growth trajectory during the first 1000 days and later overweight in very preterm infants. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2023; 108: 149-55.

Vinther JL, Cadman T, Avraam D, Ekstrøm CT, Sørensen TIA, Elhakeem A, et al. Gestational age at birth and body size from infancy through adolescence: An individual participant data meta-analysis on 253,810 singletons in 16 birth cohort studies. PLoS Med. 2023; 20: 1004036.

Wood CL, Lane LC, Cheetham T. Puberty: Normal physiology (brief overview). Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2019; 33: 101265.

CrossRef PubMed Google Scholar

Persson I, Ahlsson F, Ewald U, Tuvemo T, Qingyuan M, von Rosen D, et al. Influence of perinatal factors on the onset of puberty in boys and girls: Implications for interpretation of link with risk of long-term diseases. Am J Epidemiol. 1999; 150: 747-55.

Hui LL, Leung GM, Lam TH, Schooling CM. Premature birth and age at onset of puberty. Epidemiology. 2012; 23: 415-22.

CrossRef PubMed Google Scholar

Suikkanen J, Nurhonen M, Cole TJ, Paalanne M, Matinolli HM, Tikanmäki M, et al. Preterm birth and subsequent timing of pubertal growth, menarche, and voice break. Pediatr Res. 2022; 92: 199-205.