ÖZ

Amaç

Bu çalışmada aile sağlığı merkezinde gebelik döneminde verilen aile planlaması danışmanlığının, gebelik sonrası aile planlaması kullanım durumuna etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntemler

2017–2022 yılları arasında Kastamonu'daki bir aile sağlığı merkezine kayıtlı olan 225 kadından,  izlemleri tam ve eksik bilgi olmayan 219 kadının gebe-lohusa izlem dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların sosyodemografik verileri, obstetrik bilgileri, doğumdan sonra kullanmayı planladıkları aile planlaması (AP) yöntemi (üçüncü ve dördüncü antenatal izlemde kaydedilen) ve postpartum AP yöntem kullanımı hakkında bilgiler kaydedilmiştir.

Bulgular

Çalışmaya katılanların ortalama yaşı 29,6 ve %41,5’i üniversite mezunuydu. Çalışmada, plansız gebelik oranı %16,4 bulundu. Üçüncü antenatal izlemde yapılan gebe izlemde (28–32 hafta) postpartum dönemde kullanacakları AP yöntemi sorulduğunda, katılımcıların %52,5’i kararsızdı, modern yöntem tercih edenlerin oranı %42,0 olarak bulundu, sonrasında AP yöntem danışmanlığı verildi. Dördüncü antenatal izlemde (36-38 hafta), kararsızların oranı anlamlı olarak azalmış (%35,6) ve modern yöntem tercih edenlerin oranı ise anlamlı olarak artmıştı (%59,4) (p < 0,001). Doğumdan 30-42 gün sonra yapılan lohusa izleminde, kadınların %95’i aile planlaması yöntemini kullanmaya başladı; kondom en çok tercih edilen modern yöntemdi (%63,9), enjeksiyon ise en az tercih edilen yöntemdi (%1,9).

Sonuç

Antenatal dönemde verilen AP danışmanlık hizmetleri, kadınların doğum sonrası dönemde bilinçli seçimler yapabilmelerini kolaylaştırarak hem kendi sağlıklarını hem de yeni doğan bebeklerinin sağlığının korunmasına katkıda bulunur.