Birinci Trimester Vitamin D Düzeylerinin Gebelik Komplikasyonları Üzerine Etkisi
PDF
Atıf
Paylaş
Talep
Özgün Araştırma
CİLT: 37 SAYI: 2
P: 189 - 194
Nisan 2026

Birinci Trimester Vitamin D Düzeylerinin Gebelik Komplikasyonları Üzerine Etkisi

Gazi Med J 2026;37(2):189-194
Bilgi mevcut değil.
Bilgi mevcut değil
Alındığı Tarih: 24.09.2025
Kabul Tarihi: 07.03.2026
Online Tarih: 31.03.2026
Yayın Tarihi: 31.03.2026
PDF
Atıf
Paylaş
Talep

ÖZ

Amaç

Gebelikte vitamin D eksikliği, gebelerin önemli bir kısmını etkileyen küresel bir sağlık sorunudur. Çeşitli olumsuz maternal ve fetal sonuçlarla ilişkilendirilmiş olmakla birlikte, doğrudan etkisine ilişkin çalışmalar çelişkili sonuçlar bildirmektedir. Bu çalışmada, birinci trimesterde vitamin D eksikliği prevalansının ve bunun gebelik komplikasyonları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.

Yöntemler

Bu retrospektif kohort çalışmasına, Ocak 2018 ile Ağustos 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine başvuran ve birinci trimesterde vitamin D düzeyi ölçülen 1999 gebe dahil edildi. Eksik verisi olanlar, çoğul gebeliği bulunanlar ve önemli komorbiditeleri olanlar dışlandı. Katılımcılar vitamin D düzeylerine göre dört gruba ayrıldı ve fetal sonuçlar ile olumsuz gebelik sonuçları arasındaki ilişkiler değerlendirildi.

Bulgular

Gebeler vitamin D düzeylerine göre gruplandırıldığında, %36,3’ünde ciddi eksiklik (<10 ng/mL), %47,5’inde eksiklik (10–19 ng/mL) ve %13,1’inde yetersizlik (20–30 ng/mL) saptandı. Yalnızca 63 (%3,2) gebenin vitamin D düzeyi yeterliydi (>30 ng/mL). Vitamin D düzeyleri ile yaş arasında anlamlı bir ilişki bulundu ve ileri yaştaki kadınlarda vitamin D düzeylerinin daha yüksek olduğu görüldü(p < 0,001). Vitamin D düzeyleri ile preeklampsi, gestasyonel diyabet, preterm eylem veya olumsuz neonatal sonuçlar gibi diğer gebelik komplikasyonları arasında belirgin bir ilişki saptanmadı. Vitamin D düzeyi >30 ng/mL olan kadınlarda abortus oranı %18 olup, bu oran daha düşük vitamin D düzeylerine sahip gruplara göre anlamlı olarak daha yüksekti (p = 0,029). Termde doğum ağırlığı 2500 gramın altında olan gebeliklerde vitamin D düzeyleri anlamlı olarak daha düşüktü(p = 0,024).

Sonuç

Çalışmamız, gebeliğin birinci trimesterindeki kadınlarda vitamin D eksikliğinin yüksek prevalansta olduğunu ve vitamin D düzeylerinin maternal yaş arttıkça yükseldiğini göstermektedir. Düşük vitamin D düzeyleri, olumsuz gebelik sonuçları ile ilişkili bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler:
Vitamin D eksikliği, gebelik komplikasyonları, birinci trimester, obstetrik sonuçlar

Kaynaklar

1
Amrein K, Scherkl M, Hoffmann M, Neuwersch-Sommeregger S, Köstenberger M, Tmava Berisha A, et al. Vitamin D deficiency 2.0: an update on the current status worldwide. Eur J Clin Nutr. 2020; 74: 1498-513.
2
Cui A, Zhang T, Xiao P, Fan Z, Wang H, Zhuang Y. Global and regional prevalence of vitamin D deficiency in population-based studies from 2000 to 2022: a pooled analysis of 7.9 million participants. Front Nutr. 2023; 10: 1070808.
3
Bouillon R, Carmeliet G. Vitamin D insufficiency: Definition, diagnosis and management. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2018; 32: 669-84.
4
Heyden EL, Wimalawansa SJ. Vitamin D: effects on human reproduction, pregnancy, and fetal well-being. J Steroid Biochem Mol Biol. 2018; 180: 41-50.
5
van der Pligt P, Willcox J, Szymlek-Gay EA, Murray E, Worsley A, Daly RM. Associations of maternal vitamin d deficiency with pregnancy and neonatal complications in developing countries: a systematic review. Nutrients. 2018; 10: 640.
6
Scharla SH. Prevalence of subclinical vitamin D deficiency in different European countries. Osteoporos Int. 1998; 8 Suppl 2: S7-12.
7
van der Meer IM, Middelkoop BJ, Boeke AJ, Lips P. Prevalence of vitamin D deficiency among Turkish, Moroccan, Indian and sub-Sahara African populations in Europe and their countries of origin: an overview. Osteoporos Int. 2011; 22: 1009-21.
8
Lips P. Vitamin D status and nutrition in Europe and Asia. J Steroid Biochem Mol Biol. 2007; 103: 620-5.
9
Lips P, Cashman KD, Lamberg-Allardt C, Bischoff-Ferrari HA, Obermayer-Pietsch B, Bianchi ML, et al. Current vitamin D status in European and Middle East countries and strategies to prevent vitamin D deficiency: a position statement of the European Calcified Tissue Society. Eur J Endocrinol. 2019; 180: P23-54.
10
Harvey NC, Holroyd C, Ntani G, Javaid K, Cooper P, Moon R, et al. Vitamin D supplementation in pregnancy: a systematic review. Health Technol Assess. 2014; 18: 1-190.
11
Zhu K, Whitehouse AJ, Hart PH, Kusel M, Mountain J, Lye S, et al. Maternal vitamin D status during pregnancy and bone mass in offspring at 20 years of age: a prospective cohort study. J Bone Miner Res. 2014; 29: 1088-95.
12
Yu CK, Sykes L, Sethi M, Teoh TG, Robinson S. Vitamin D deficiency and supplementation during pregnancy. Clin Endocrinol (Oxf). 2009; 70: 685-90.
13
Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, Gordon CM, Hanley DA, Heaney RP, et al. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2011; 96: 1911-30.
14
Hassan SA. Vitamin D deficiency and first trimester miscarriage: a case control study. Indian J Public Health Res Dev. 2018; 9: 1645.
15
Porcaro G, Laganà AS, Neri I, Aragona C. The association of high-molecular-weight hyaluronic acid (HMWHA), alpha lipoic acid (ALA), magnesium, vitamin B6, and vitamin D improves subchorionic hematoma resorption in women with threatened miscarriage: a pilot clinical study. J Clin Med. 2024; 13: 706.
16
Tamblyn JA, Pilarski NSP, Markland AD, Marson EJ, Devall A, Hewison M, et al. Vitamin D and miscarriage: a systematic review and meta-analysis. Fertil Steril. 2022; 118: 111-22.
17
Roth DE, Gernand AD, Morris SK, Pezzack B, Islam MM, Dimitris MC, et al. Maternal vitamin D supplementation during pregnancy and lactation to promote infant growth in Dhaka, Bangladesh (MDIG trial): study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2015; 16: 300.
18
Bärebring L, Bullarbo M, Glantz A, Hulthén L, Ellis J, Jagner Å, et al. Trajectory of vitamin D status during pregnancy in relation to neonatal birth size and fetal survival: a prospective cohort study. BMC Pregnancy Childbirth. 2018; 18: 51.
19
Chen Y, Zhu B, Wu X, Li S, Tao F. Association between maternal vitamin D deficiency and small for gestational age: evidence from a meta-analysis of prospective cohort studies. BMJ Open. 2017; 7: e016404.
20
Nørrisgaard PE, Haubek D, Kühnisch J, Chawes BL, Stokholm J, Bønnelykke K, et al. Association of high-dose Vitamin D supplementation during pregnancy with the risk of enamel defects in offspring: a 6-year follow-up of a randomized clinical trial. JAMA Pediatr. 2019; 173: 924-30.