ÖZET

Son yıllarda genetik ve moleküler biyolojideki gelişmeler tıpta bir devrim niteliğindedir. Buna paralel olarak böbrek hastalıklarının moleküler temelleri ve dolayısıyla hastalık patogenezleri daha iyi anlaşılmaya başlanmıştır. Bu geliş-meler ileride nefrolojide yeni, daha kullanışlı tanısal belirteçlerin ve daha etkili tedavi hedeflerinin tanımlanmasına olanak sağlayacaktır. İlk kez onkolojide tüm genomu ilgilendiren ekspresyon analizleri yapılmış ve günümüzde bir-çok onkolojik malignensilerde moleküler yaklaşımlar tanı, sınıflandırma, ve tedavinin izleminde rutin olarak kul-lanılmaya başlanmıştır. Günümüzde moleküler tanı yaklaşımları nefrolojide de rutin olarak kullanılmaktadır. An-cak böbrek hastalığı olan hastaların moleküler karakterizasyonu ve böbreklerdeki hücresel heterojenite nedeniyle oldukça komplekstir. Böbrek biyopsi örneğinin de küçük boyutlu olması böbrek hastalıklarının doku düzeyinde analizine ilave bir güçlük katmaktadır. Bu nedenle böbrek hastalıklarıyla ilişkili biyolojik sıvılarda non-invazif analiz yöntemlerinin geliştirilmesine gereksinim vardır. Bu yazıda, böbrek hastalıklarının moleküler temelleriyle ilgili son gelişmeler üzerinde durulacaktır. (Gazi Med J 2011; 22: 118-23)