ÖZET

Amaç:

Bu çalışma, erken dönem uyumsuz şemaların, spesifik, tartışmalı ve yeni bir alan olan Instagram bağımlılığı üzerindeki etkilerini Bach ve ark. tarafından geliştirilen dört faktörlü model açısından araştırmayı amaçlamaktadır.

Yöntem:

18 yaşından büyük, Instagram üyeliği olan katılımcılar Sosyodemografik veri formu, Instagram Bağımlılık Ölçeği (IAS), Young Şema Ölçeği-Kısa Form 3 ile değerlendirilmiştir. IAS puanlarına göre katılımcılar iki gruba ayrılmış; sosyodemografik özellikler ve erken dönem uyumsuz şemalar (dörtlü şema modeline göre) yönünden karşılaştırılmıştır. Instagram bağımlılığını yordayan etkenleri saptamak için çoklu doğrusal regresyon modeli oluşturulmuştur.

Bulgular:

Instagram Bağımlılık Ölçeği puanı yüksek olan grup, diğer gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede genç katılımcılardan oluşmaktaydı (t:4,44, p<,001) ve bekar olma oranı daha yüksekti (X2=6,703, p=,010). Ayrılma ve Dışlanma (t:-5,36, p<,001), Bozulmuş Özerklik ve Performans (t:-6,22, p<,001), Aşırı Sorumluluk ve Standartlar (t: -4,96, p <,001) ile Bozulmuş Limitler (t:-5,30, p<,001) şema alanlarından alınan puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu. Ayrıca çoklu doğrusal regresyon modelinde yaş (β=-0,27, p=,004) ve Bozulmuş Özerklik ve Performans puanlarının (β=0,39, p<,001) IAS puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir yordayıcı etkisi olduğu bulundu.

Sonuç:

Instagram bağımlılığının erken dönem uyumsuz şemalarla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle Instagram bağımlılığı olan bireylere yönelik psikoterapi programlarında danışanların şemaları ile buna yönelik müdahalelerin değerlendirilmesi ve anlaşılması önem kazanmaktadır. Instagram bağımlılığı ve diğer sosyal ağ bağımlılıkları konusunda daha fazla katılımcı ile ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.