ÖZ
Amaç
Bu çalışma maksillofasiyal travmalar içerisinde en sık karşılaşılan nazal kemik kırıklarını adli tıp açısından değerlendirmeyi ve bu olguların medikolegal analizini objektifleştirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntemler
2022-2025 yılları arasında Çankırı Devlet Hastanesi’ne başvuran, adli olgu bildirimi yapılan ve nazal kırık saptanan 205 olgu retrospektif olarak incelenmiştir. Olguların yaş, cinsiyet, travma etiyolojisi, kırık tipi, eşlik eden yaralanmalar, muayene bulguları ve kullanılan görüntüleme yöntemleri incelenmiştir. Veriler tanımlayıcı ve karşılaştırmalı istatistiklerle analiz edilmiştir.
Bulgular
Nazal fraktür görülme sıklığı %1,15 olarak saptanmış, olguların %82,9’unu erkekler oluşturmuştur. En sık etiyolojik nedenin darp (%57,1) olduğu belirlenmiş, bunu trafik kazaları (%33,7) takip etmiştir. Kırıkların %62’si deplase, %31,2’si lineer, %6,8’i parçalı/çökme tipi olup; %92,2’si kapalı, %7,8’i açık kırıklardan oluşmaktadır. Özellikle araç içi trafik kazalarında açık kırık oranı anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Olguların %31,2’sinde eşlik eden başka kemik kırıkları tespit edilmiştir. Bilgisayarlı tomografi en sık kullanılan görüntüleme yöntemi olarak saptanmıştır (%63,4).
Sonuç
Nazal kırıklar genç erişkin erkeklerde ve darp kaynaklı travmalarda daha sık görülmekte olup, eşlik eden kırıkların varlığı travma şiddetini yansıtmaktadır. Bulgular, adli tıbbi değerlendirme süreçlerinin objektifleştirilmesine katkı sunacaktır.
Anahtar Kelimeler:
Burun kemiği, adli tıp, yüz yaralanmaları, yaralar ve travmalar, maksillofasiyal yaralanmalar, şiddet
Kaynaklar
1
Balandız H, Aydogan HC, Kaya B, Özsever S, Özsoy S. Comprehensive examination of etiological factors and clinical manifestations of maxillofacial traumas in forensic cases: a five-year retrospective study. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2024; 30: 677-84.
2
Gökgöz MC, Ersoy Mirici M. Density mapping of nasal fracture: a new epidemiological perspective of nasal fractures in a pilot city. J Ear Nose Throat Head Neck Surg. 2022; 30: 31-7.
3
Akdag M, Dursun R, Gül A, Hattapoglu S, Meriç F, Topcu I. Retrospective analysis of nasal fractures in the emergency clinic. Eurasian J Emerg Med. 2014; 13: 139-42.
4
Hwang K, Ki SJ, Ko SH. Etiology of nasal bone fractures. J Craniofac Surg. 2017; 28: 785-8.
5
Epstein S, Ettinger RE. Nasal and naso-orbito-ethmoid fractures. Semin Plast Surg. 2021; 35: 263-8.
6
Atan Y, Akbaba M, Tataroğlu Z, Daş V, Yuluğ E. What approach should be taken towards maxillofacial trauma in terms of The Turkish Penal Code 87/1-2.? A Case Report. Ankara Med J. June 2019; 19: 434-8.
7
İzci A, Acar K, Çakmak V, Arslanergül M, Kurtuluş Dereli A. An example of multidisciplinary approach in the medicolegal evaluation of cases applying to the forensic medicine polyclinic: forensic medicine and radiology joint study model. Bull Leg Med. 2025; 30: 38-44.
8
Toygar M, Şenol E, Can İÖ, Karahatay S, Durmaz A, Tuğcu H, et al. Evaluation of nasal fractures in the aspect of forensic medicine. Turkiye Klinikleri J Foren Med. 2007; 4: 17‑22. Available from: https://www.turkiyeklinikleri.com/journal/journal-of-forensic-medicine-and-forensic-sciences/15/issue/2007/4/1-0/en-index.html.
9
Çelik C, Ata U. About medicolegal evaluation of the effects of bone fracture/dislocation on life functions. Bull Leg Med. 2022; 27: 93–101.
10
Balcı Y, Çolak B, Gürpınar K, Anolay NN. Türk Ceza Kanunu’nda tanımlanan yaralama suçlarının adli tıp açısından değerlendirilmesi rehberi. İstanbul: Adli Tıp Uzmanları Derneği; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı; Adli Tıp Derneği; 2019. Available from: https://www.atk.gov.tr/tckyaralama24-06-19.pdf
11
Jin KS, Lee H, Sohn JB, Han YS, Jung DU, Sim HY, et al. Fracture patterns and causes in the craniofacial region: an 8-year review of 2076 patients. Maxillofac Plast Reconstr Surg. 2018; 40: 29.
12
Canverenler S, Ünüvar Göçeoğlu Ü, Balcı Y. Evaluation of bone fractures in patients admitted to the forensic medicine outpatient clinic: descriptive research. Turkiye Klinikleri J Foren Sci Leg Med. 2022; 19: 20-9.
13
El Shehaby DM, Ragaey MA, Omeran GA. Medico‑legal aspects of otorhinolaryngeal, face and neck injuries in Upper Egypt: a prospective analysis and retrospective evaluation of claimed disabilities. Egypt J Forensic Sci Appl Toxicol. 2019 Sep 1; 19: 103‑20. Available from: https://doi.org/10.21608/ejfsat.2019.14358.1082.
14
Sayın İ, Ekizoğlu O, Erdim İ, Kayhan FT. Evaluation of nasal fractures and forensic medicine approach. Bull Leg Med. 2010; 15: 99-103.
15
Hosukler E, Erkol Z, Er G. Forensic medical evaluation of nasal trauma cases. Ann Med Res. 2022; 29: 639-43.
16
Kafadar H, Kafadar S. Investigation of nasale bone fractures in the framework of the Turkish penal code. Bull Leg Med. 2013; 18: 20-4.
17
Kowalczewska J, Rzepczyk S, Okła M, Nijakowski K, Słowik Ł, Makuch A, et al. Characteristics of e-scooter-related maxillofacial injuries over 2019-2022-retrospective study from Poznan, Poland. J Clin Med. 2023; 12: 3690.
18
Karbeyaz K, Düzer S, Düzer S, Balcı Y. The Evaluation of judicial report process of 1306 patients with nasal fracture. Bull Leg Med. 2015; 20: 99-103.
19
Bütün C, Altuntaş E, Beyaztaş F, Özen B, Durmuş K. Analysis of forensic reports prepared by the collaboration of forensic medicine and ear nose and throat departments. Cumhuriyet Med. J. 2011; 33: 189‑94. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/47797
20
Sener MT, Kok AN, Kara C, Anci Y, Sahingoz S, Emet M. Diagnosing isolated nasal fractures in the emergency department: are they missed or overdiagnosed? Ten years experience of 535 forensic cases. Eur J Trauma Emerg Surg. 2014; 40: 715-9.
21
El Shehaby DM, Farahat AMA, Shahine MS, Mohammed HM. Medico-legal evaluation and trend of the different patterns of maxillofacial fractures concomitant with closed head injury in Upper Egypt: retrospective study. Egypt J Forensic Sci. 2020; 10: 11.
22
Gupta A, Mahajan V, Jamwal PS. A clinical study of nasal bone fractures: a retrospective study. Int J Sci Study. 2019; 7: 122-5.
23
Basheeth N, Donnelly M, David S, Munish S. Acute nasal fracture management: A prospective study and literature review. Laryngoscope. 2015; 125: 2677-84.
24
Li L, Zang H, Han D, Yang B, Desai SC, London NR. Nasal Bone Fractures: Analysis of 1193 cases with an emphasis on coincident adjacent fractures. Facial Plast Surg Aesthet Med. 2020; 22: 249-54.
25
Koposov R, Isaksson J, Vermeiren R, Schwab-Stone M, Stickley A, Ruchkin V. Community violence exposure and school functioning in youth: cross-country and gender perspectives. Front Public Health. 2021; 9: 692402.
26
Giuvara CR, Costan VV, Boisteanu O, Armencia A, Ciofu M, Cernei ER, Balcos C, Iliescu B, Calin G, Hurjui LL. An Observational study on the management of medico-legal maxillofacial trauma cases by general practitioners. Healthcare (Basel). 2024; 12: 1803.
27
Ersoy S, Tursem Tokmak T, Dadalı Y, Çalışkan HM, Avcu M. Use of bedside ultrasonography for diagnosis of nasal fractures in emergency service. Eurasian J. Emerg. Med. 2021; 20: 236-40.
28
Karakuş MF, Yaşar Teke H. Analysis of forensic medicine consultations evaluated by the tertiary otorhinolaryngology Clinic. J Ear Nose Throat Head Neck Surg. 2024; 32: 111-7.
29
Yadav SK, Mandal BK, Karn A, Sah AK. Maxillofacial trauma with head injuries at a tertiary care hospital in Chitwan, Nepal: clinical, medico-legal, and critical care concerns. Turk J Med Sci. 2012; 52: 1505-12.
30
Park WY, Kim YH. A clinical study of the nasal bone fracture according to stranc classification. J. Korean Soc. Plast. Reconstr. Surg. 2008; 35: 289-94.
31
Pandher M, Mukherjee TJ, Halsey JN, Luthringer MM, Povolotskiy R, Hoppe IC, et al. A single center review of pediatric nasal bone fractures - an analysis of concomitant injuries, management, and outcomes. Eplasty. 2021; 21: e4.
32
Kitaya S, Ohta N, Saito Y, Tateda Y, Noguchi N, Yamazaki M, et al. Clinical analysis of nasal bone fracture. Nippon J. Ear Nose Throat Soc. 2020;123(11):1283‑9. Available from: https://doi.org/10.3950/jibiinkoka.123.1283.
33
Kim KS, Lee HG, Shin JH, Hwang JH, Lee SY. Trend analysis of nasal bone fracture. Arch Craniofac Surg. 2018; 19: 270-4.
