ÖZET

COVID-19’un hızla yayılıp pandemi haline dönüşmesi sonucu hastalığa yakalanan pek çok kişinin durumunun hızla kötüleşmesi ve ölümlerin artışı acil tedavi gereksinimini doğurmuştur. Hastalıkla ilk kez karşılaşılmasından dolayı tedavi için sağlık otoriteleri tarafından onaylanmış bir ilaç ve/veya aşı bulunmamaktadır. Mevcut ilaçlar ortaya çıkan semptomların giderilmesi ve hastalığın ilerleyişini yavaşlatması amacıyla tedavide bilinen başka endikasyonlar için kullanılan ilaçlardır. Bu durum, hastalık hakkında veri yetersizliğinin yanı sıra kullanılan ve/veya kullanılması amaçlanan ilaçlar ve tedavi yaklaşımlarında da veri yetersizliğine neden olmaktadır. Bu derleme makalesinde, Türkiye’de ve dünyada COVID-19 tedavi protokollerinde kullanılan ilaçların biyofarmasötik ve farmakokinetik özellikleri, tedavi uygulamaları ve klinik araştırmaları, eşdeğer ilaç geliştirilmesi ve patent durumlarının güncel verilerle değerlendirilmesi amaçlanmıştır.