ÖZET

Amaç:

Vazopressör tedaviye yanıtsız septik şoktaki hastalarda steroid tedavisiyle hemodinamik yanıtın düzeldiği gösterilmiş olup; bu durum kritik hastalık ilişkili adrenal yetmezlik olarak adlandırılmıştır. Bu nedenle sıvı ve vasopressör tedavisine yanıtsız septik şokta steroid tedavisi birçok çalışmada ve uluslararası kılavuzlarda yerini almıştır. Bu çalışmada septik şok ile izlenen hastalarda plazma kortizol düzeyleri ve steroid tedavisinin yoğun bakım mortalitesi üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:

Şubat 2008‐ Ekim 2010 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi’nde septik şok tanısı ile izlenmiş hastalar retrospektif olarak incelendi. Şok başlangıcında kortizol düzeyi bakılan ve steroid başlanan hastalar çalışma grubu olarak alındı. Yaşları, cinsiyetleri, yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri, mekanik ventilasyon ihtiyacı, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi (APACHE)II skoru ve Glasgow koma skoru, albümin, C reaktif protein(CRP), spot kan şekeri değerleriyle günlük insülin dozları kaydedildi. Sonlanım noktaları olarak şoktan çıkış, yoğun bakım kalış süresi ve mortalite seçildi.

Bulgular:

Toplam 91 hasta çalışmaya alındı. Hastalar plazma kortizolü ≤15µg/dL olanlar ve >15µgr/dL olanlar olarak iki gruba ayrıldı.Hastaların 22’sinde (%24,2) plazma kortizol düzeyi ≤15µg/dL idi. İki grup karşılaştırıldığında demografik veriler açısından istatiksel fark yoktu. Ancak yoğun bakım mortalite oranı, steroid tedavisinden bağımsız şekilde, plazma kortizol değeri >15µg/dL olan grupta istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptandı. Hastalar steroid tedavisi alıp almamaları açısından kıyaslandı. Sağkalım açısından farklılık gözlenmezken steroid alan grubun yoğun bakım kalış süreleri daha kısa bulundu.

Sonuç:

Plazma kortizol düzeyi >15µg/dL olan septik şoklu hastalarda yoğun bakım mortalitesi, ≤15µg/dl olan hastalara göre daha yüksek bulundu. Steroid tedavisi yoğun bakım yatış süresini kısaltmaktaydı.